واشر تخت
واشر تخت DIN 125 یکی از پرکاربردترین واشرهای استاندارد در اتصالات پیچ و مهره است که وظیفه توزیع یکنواخت تنش فشاری زیر مهره یا سر پیچ را دارد. این واشر معمولاً از فولاد کربنی با گریدهای 4.6 تا 10.9 و یا از استیل ضد زنگ A2 و A4 تولید میشود. ضخامت استاندارد آن بین 1 تا 3 میلیمتر و قطر داخلی آن با تلرانس H12 مطابق با قطر پیچ (M3 تا M64) طراحی میگردد. سطح واشر اغلب با پوششهای گالوانیزه سرد یا داغ، نیکل یا زینک برای افزایش مقاومت در برابر خوردگی محافظت میشود. استاندارد DIN 125 نوع A را با لبههای صاف و نوع B را با قطر خارجی بزرگتر تعریف میکند که نوع B برای توزیع بهتر بار در مواد نرمتر مناسب است. استفاده از واشر DIN 125 باعث افزایش طول عمر اتصال و کاهش تمرکز تنش در سازههای فلزی، ماشینآلات و تجهیزات صنعتی میشود.
بورس پیچ آژاکس مرکز استعلام قیمت و خرید واشر تخت، فنری و انواع پیچ و مهره صنعتی در گرید های آهنی، فولادی و استنلس استیل می باشد. این نوع اتصالات هم بصورت عددی و هم بصورت کیلویی قابل عرضه هستند. نمونه های آهنی و فولادی از Flat washer اغلب بصورت گالوانیزه مورد استفاده قرار می گیرند. لازم به ذکر است که واشر تخت استیل دارای مقاومت بالاتری در برابر زنگ زدگی بوده و قیمت بالاتری نیز دارد.
جدول وزنی واشر تخت
وزن واشر تخت DIN 125 مستقیماً به قطر، ضخامت و چگالی متریال بستگی دارد. در گرید فولادی 8 با چگالی حدود 7.85 گرم بر سانتیمتر مکعب، وزن نهایی متناسب با ابعاد افزایش مییابد. واشرهای ساخته شده از فولاد ضد زنگ یا آلومینیوم به دلیل تفاوت در چگالی (به ترتیب 7.9 و 2.7 گرم بر سانتیمتر مکعب) وزنهای متفاوتی دارند. انتخاب متریال مناسب علاوه بر وزن، بر مقاومت کششی، سایش و خوردگی نیز تأثیرگذار است. جدول زیر وزن تقریبی واشر تخت DIN 125 در سایزهای مختلف M3 تا M48 برای فولاد گرید 8 را نشان میدهد که بر اساس استاندارد ابعادی و ضخامت نرمال محاسبه شده است.
| سایز | قطر داخلی (mm) | قطر خارجی (mm) | ضخامت (mm) | وزن تقریبی (g) |
|---|---|---|---|---|
| M3 | 3.2 | 7 | 0.5 | 0.15 |
| M4 | 4.3 | 9 | 0.8 | 0.35 |
| M5 | 5.3 | 10 | 1.0 | 0.55 |
| M6 | 6.4 | 12 | 1.6 | 1.2 |
| M8 | 8.4 | 16 | 1.6 | 2.0 |
| M10 | 10.5 | 20 | 2.0 | 3.8 |
| M12 | 13.0 | 24 | 2.5 | 6.2 |
| M14 | 15.0 | 28 | 2.5 | 8.5 |
| M16 | 17.0 | 30 | 3.0 | 11.0 |
| M20 | 21.0 | 37 | 3.0 | 17.5 |
| M24 | 25.0 | 44 | 4.0 | 28.0 |
| M30 | 31.0 | 56 | 4.0 | 43.0 |
| M36 | 37.0 | 66 | 5.0 | 70.0 |
| M42 | 43.0 | 78 | 5.0 | 95.0 |
| M48 | 50.0 | 92 | 6.0 | 135.0 |
دلیل استفاده از واشر تخت در اتصالات پیچ و مهره
استفاده از واشر تخت در اتصالات پیچ و مهره نقش اساسی در توزیع یکنواخت تنش فشاری بین سطح زیرین مهره یا سر پیچ و قطعه کار دارد. بدون واشر، تمرکز تنش در نقاط کوچک ایجاد شده و احتمال تغییر شکل پلاستیکی یا لهیدگی سطح افزایش مییابد. واشر تخت با افزایش سطح تماس مؤثر، از آسیب به متریالهای نرم مانند آلومینیوم یا پلیمرها جلوگیری کرده و باعث پایداری بیشتر در گشتاور بستن میشود. در سیستمهای صنعتی، این عملکرد موجب یکنواختی نیروی پیشبار پیچ و افزایش عمر اتصال میگردد.
همچنین واشر تخت از شل شدن ناگهانی پیچ و مهره در اثر ارتعاش، انبساط حرارتی یا نشست مواد جلوگیری میکند. در کاربردهای دقیق مانند ماشینآلات CNC، توربینها و سازههای فلزی، استفاده از واشر تخت باعث حفظ نیروی پیشتنیدگی و کاهش احتمال لغزش میشود. با انتخاب جنس مناسب مانند فولاد گرید 8.8 یا استیل A4، مقاومت خوردگی و دوام اتصال در شرایط محیطی سخت به طور چشمگیری افزایش مییابد.
گرید های مختلف آلیاژ فلزی Flat washer DIN 125
واشر تخت DIN 125 در گریدهای مختلف فولادی مانند کلاسهای 5، 8، 10 و 12 تولید میشود که هرکدام دارای مقاومت کششی و سختی متفاوتی هستند. انتخاب گرید مناسب به میزان بارگذاری، نوع اتصال و شرایط کاری بستگی دارد. گرید 5 معمولاً برای اتصالات سبک با تنسایل حدود 500 مگاپاسکال استفاده میشود، در حالی که گرید 8 با مقاومت کششی حدود 800 مگاپاسکال در کاربردهای صنعتی عمومی بهکار میرود. گریدهای بالاتر مانند 10 و 12 به ترتیب دارای تنسایل 1000 و 1200 مگاپاسکال هستند و در اتصالات با ارتعاش یا فشار بالا عملکرد بهتری دارند. افزایش گرید منجر به افزایش سختی سایشی در محدوده 150 تا 350 ویکرز میشود که باعث افزایش طول عمر اتصال میگردد.
- کلاس 5: تنسایل حدود 500 MPa، سختی سایشی تقریبی 150 HV، مناسب برای اتصالات سبک.
- کلاس 8: تنسایل حدود 800 MPa، سختی سایشی 200 HV، پرکاربرد در صنایع عمومی.
- کلاس 10: تنسایل حدود 1000 MPa، سختی سایشی 280 HV، مقاوم در برابر ارتعاش.
- کلاس 12: تنسایل حدود 1200 MPa، سختی سایشی 350 HV، مناسب برای بارهای دینامیکی بالا.
مقایسه قابلیت های مکانیکی و شیمیایی واشر تخت استیل با نمونه های فولادی و آهنی
از نظر قابلیتهای مکانیکی، واشر تخت استیل نسبت به نمونههای فولادی و آهنی مقاومت بالاتری در برابر خستگی و تغییر شکل دارد. استیلهای آستنیتی مانند گرید A2 و A4 دارای استحکام کششی بین 500 تا 750 مگاپاسکال و سختی حدود 200 ویکرز هستند، در حالی که فولادهای کربنی معمولی در محدوده 400 تا 600 مگاپاسکال قرار دارند. واشرهای استیل در دمای کاری تا حدود 300 درجه سانتیگراد بدون از دست دادن خواص مکانیکی عملکرد پایدار دارند، در حالی که فولادی و آهنی در دماهای بالا دچار افت استحکام میشوند.
از نظر ویژگیهای شیمیایی، واشر تخت استیل به دلیل وجود عناصر کروم (حدود 18 درصد) و نیکل (8 تا 10 درصد) مقاومت بالایی در برابر خوردگی، اکسیداسیون و زنگزدگی دارد. در مقابل، واشرهای فولادی و آهنی بدون پوشش گالوانیزه یا زینک در محیطهای مرطوب به سرعت دچار اکسید آهن و زنگزدگی میشوند. استیلهای نوع A4 با افزودن 2 تا 3 درصد مولیبدن مقاومت بسیار بالایی در برابر کلرید و محیطهای اسیدی ارائه میدهند.
بررسی استاندارد DIN 125 در تولید Washer
استاندارد DIN 125 یکی از پرکاربردترین استانداردهای آلمانی برای تولید واشر تخت (Flat Washer) است که ابعاد، تلرانسها و ویژگیهای متریالی آن را مشخص میکند. این استاندارد به دو نوع اصلی تقسیم میشود: نوع A با قطر خارجی نرمال و نوع B با قطر خارجی بزرگتر برای افزایش سطح تماس در مواد نرمتر. طبق مشخصات DIN 125، قطر داخلی واشرها با تلرانس H12 و ضخامت با تلرانس ±0.2 میلیمتر تعیین میشود. این استاندارد شامل سایزهای متریک از M2 تا M48 بوده و به گونهای طراحی شده است که بتواند بار فشاری تا 80 درصد مقاومت کششی پیچ را تحمل کند.
از نظر متریال، DIN 125 اجازه استفاده از فولاد کربنی، فولاد آلیاژی، استیل ضد زنگ، برنج و آلومینیوم را با سختی سطحی 100 تا 350 HV میدهد. پوششهای محافظ مانند گالوانیزه سرد، گالوانیزه گرم، زینک و نیکل مطابق با استاندارد DIN EN ISO 4042 برای افزایش مقاومت خوردگی بهکار میروند. رعایت ابعاد و سختی تعیینشده در DIN 125 موجب بهبود یکنواختی توزیع تنش، افزایش عمر اتصال و اطمینان در مونتاژ صنعتی میشود.

نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.